Từ lâu, người dân đã có thói quen tích cóp vàng như một phương thức bảo toàn tài sản của mình. Nhiều hay ít, mỗi người đều “thủ” cho mình một ít vàng. Vài năm trở lại đây, nhu cầu mua vàng ngày càng tăng khi kinh tế khó khăn, lạm phát cao. Một trong những nguyên nhân chính của các đợt “sốt” giá vàng thời gian qua chính là bởi lượng mua tăng vọt nhưng nguồn cung không đáp ứng xuể.
Khoảng 300-500 tấn vàng đang nằm trong dân (tương đương 17-27 tỉ USD) sẽ được đưa vào “dòng chảy” nền kinh tế nếu đề án huy động vàng của Ngân hàng Nhà nước ra đời và phát huy hiệu quả. Chỉ cần huy động được 30%-50% số vàng này, tương đương cả chục tỉ USD đưa vào nền kinh tế cũng là một con số khổng lồ, một nguồn lực to lớn. Trước đây, các NH thương mại từng huy động vàng rồi cho vay hoặc chuyển hóa một phần thành tiền đưa vào nền kinh tế. Tuy nhiên, do giá vàng liên tục biến động mạnh gây rủi ro lớn cho các NH.
Lợi cho cả người dân và Nhà nước
Các chuyên gia kinh tế cho rằng, để nguồn lực vàng lớn nằm “bất động” trong dân là quá lãng phí, cần huy động chúng vào phục vụ phát triển kinh tế. Mới đây, một số NH thương mại có lượng vàng huy động lên tới hàng chục tấn đã xin được xuất khẩu vàng tài khoản để tăng thanh khoản. Ông Đinh Nho Bảng, Tổng Thư ký Hiệp hội Kinh doanh vàng Việt Nam, cho rằng huy động vàng trong dân đưa vào nền kinh tế có lợi cho cả người dân và nhà nước. Chẳng hạn, Nhà nước thay vì vay vốn của nước ngoài có thể dùng nguồn lực này phát triển kinh tế còn người dân được lợi từ việc gửi vàng hưởng lãi suất. Bằng công cụ tài chính của mình, NH Nhà nước có thể bán số vàng này trở lại thị trường làm vàng trang sức, bán vàng miếng cho người dân hoặc xuất khẩu thu ngoại tệ…
Từ nguồn vàng huy động được, nếu Nhà nước bán trở lại cho người có nhu cầu thu tiền đồng còn góp phần kéo lạm phát xuống khi lượng tiền đồng lưu thông trong nền kinh tế giảm bớt. “Trước đây, có thời kỳ lạm phát ở nước ta lên tới 700%, Nhà nước ngay lập tức cho nhập 30 tấn vàng rồi bán ra thị trường thu về tiền đồng đã giúp giảm lạm phát. Vì thế, đây còn được xem là một kênh chống lạm phát tốt”
Thực tế, có nhiều biện pháp huy động vàng tùy thuộc vào chính sách quản lý, quy trình nghiệp vụ của NH Nhà nước. Nhà nước sẽ đứng ra huy động vàng thông qua các tổ chức tín dụng, hay nói cách khác, các tổ chức tín dụng sẽ làm đại lý cho NH Nhà nước trong việc huy động vàng” . Với hình thức này, Nhà nước không can thiệp trực tiếp vào thị trường mà thông qua các tổ chức trung gian. Mặt khác, Nhà nước sẽ dùng nhiều công cụ khác nhau như kinh doanh vàng tài khoản trên thị trường quốc tế để bảo hiểm rủi ro biến động của giá vàng thế giới. Nhà nước cũng bảo đảm giá trị tài sản của người dân mà vẫn có thể chuyển số vàng này thành ngoại tệ góp phần phát triển kinh tế, các chính sách này phải bảo đảm cân bằng lợi ích giữa người gửi vàng và người huy động.
